Nieuws
Ontzorging bij verduurzaming voor musea in provincie Utrecht
Verduurzaming van een pand zorgt voor meer comfort en meer grip op de energiekosten. Toch is het een uitdaging voor elke gebouweigenaar om energieneutraal te zijn in 2050. Musea in de provincie Utrecht kunnen kosteloos gebruik maken van het Ontzorgingsprogramma voor maatschappelijk vastgoed. Er is een gespecialiseerde coach voor culturele instellingen.
Even Afkoelen: hoe musea bijdragen aan een duurzamere toekomst
Hoe kun je als museum bijdragen aan een duurzamere toekomst? Tijdens Even Afkoelen op 8 mei gingen museumprofessionals en sprekers uit binnen- en buitenland hierover in gesprek. Van duurzaam tentoonstellen tot klimaateducatie voor kinderen: deze middag leverde concrete voorbeelden, tips én nieuwe perspectieven op. Lees het verslag en laat je inspireren.
Cultuur op COP29 en een wereldwijde oproep
Tijdens COP29 in Baku kwamen internationale culturele stemmen samen om de cruciale rol van cultuur en erfgoed in klimaatoplossingen te benadrukken. Het brede thema van culturele instellingen als katalysatoren van klimaatbewustzijn en veerkracht stond centraal. Cultureel erfgoed werd gepresenteerd als een waardevol middel om duurzaam gedrag te bevorderen en gemeenschappen te versterken die kwetsbaar zijn voor klimaatverandering.
Nieuws uit de sector
-
Hoe praten we op een eerlijke, duidelijke en impactvolle manier onze duurzame initiatieven binnen het museum?
De nieuwe gids ‘Communiceren over je klimaatactie’ van Julie’s Bicycle biedt praktische tips en inspiratie voor culturele organisaties en creatieve makers om hun klimaatverhalen met vertrouwen te delen. -
Hoe kun je bewust omgaan met generatieve AI? Er liggen eindeloos veel kansen voor culturele organisaties om Artificial Intelligence (AI) te benutten. Daar staat tegenover dat de hoeveelheid beschikbare energie, water en grondstoffen om AI-systemen te trainen en gebruiken, eindig is. In dit artikel zoekt DEN naar de balans tussen efficiënter werken met generatieve AI en het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen van culturele organisaties.
-
Monumentensector opgelet: wijziging in regelgeving!
De uitzondering voor monumenten op de Europese richtlijn EPBD IV voor de energieprestatie van gebouwen komt te vervallen. Dit betekent dat vanaf mei 2026 ook monumenteneigenaren een energielabelplicht hebben bij verhuur of verkoop van hun pand.
Ben je benieuwd wat dit betekent voor jouw monument? De Groene Grachten kan je hierin begeleiden.
-
Afgelopen december reageerde het platform Duurzame Cultuursector op de consultatie voor het ontwerp-Klimaatplan 2025-2035: lees hier de reactie. Het ontwerp-Klimaatplan beschrijft hoe Nederland op koers kan komen om in 2050 klimaatneutraal te worden.
We zijn verheugd dat we onze punten teruglezen in de nota van antwoord van het kabinet aan de Eerste en Tweede Kamer. Hierin is een hoofdstuk aan cultuur gewijd. De rol van onze sector rondom innovatie, gedragsverandering en klimaatrechtvaardigheid wordt hiermee erkend en bevestigd. Wij nodigen de verantwoordelijke ministeries van Klimaat en groene groei en OCW en kamerleden van harte uit om hier samen met ons verder mee aan de slag te gaan.
-
Dit artikel van de International Council of Museums (ICOM) beschrijft negen impactvolle acties die musea kunnen ondernemen om hun ecologische voetafdruk te verkleinen, waaronder de cruciale stap van het meten van de CO₂-uitstoot. Hulpmiddelen zoals de GCC Carbon Calculator stellen culturele instellingen in staat om hun impact te volgen, te begrijpen en te verminderen: van ambitie naar actie.
-
Toen Manchester Museum in februari 2023 zijn deuren heropende na een transformatie van £15 miljoen, was het meer dan alleen een frisse nieuwe uitstraling. Het museum omarmde een gedurfde nieuwe missie: begrip tussen culturen bevorderen en bijdragen aan een duurzamere wereld. Geleid door zijn kernwaarden inclusiviteit, verbeeldingskracht en zorg, heeft Manchester Museum zijn toewijding aan duurzaamheid doorgevoerd in alle aspecten van zijn bedrijfsvoering — inclusief de museumwinkel.
Tools
Klaar om je museum duurzamer te maken, maar weet je niet waar te beginnen? Deze tools helpen je op weg! Ontdek praktische hulpmiddelen, checklists en rekentools om direct aan de slag te gaan met energiebesparing, afvalreductie, duurzame inkoop en meer.
-
De Milieubarometer is een online duurzaamheidsmonitor en maakt de milieu- en CO2-impact van jouw museum eenvoudig en snel zichtbaar. In één oogopslag zie je welke aspecten het zwaarst wegen en op welke punten je kan besparen. De Museumvereniging biedt haar leden korting aan op een start abonnement van de Milieubarometer.
-
Hoe zorgen we samen voor een toekomstbestendige museumsector? Met de Duurzame Wegwijzer ondersteunen we musea bij het zetten van duurzame stappen om zo de negatieve impact te verkleinen en de positieve impact te vergroten.
In de Wegwijzer vind je:
👉 inspirerende best practices van musea
👉 actuele ontwikkelingen in de sector
👉 praktische tips om direct mee aan de slag te gaanDe Wegwijzer is gemaakt door en voor musea en wordt continu aangevuld. Zo leren we van elkaar, ook van wat níet werkte, en hoeven we het wiel niet opnieuw uit te vinden.
Heb jij een inspirerend voorbeeld of tip om te delen? Laat het ons weten, dan voegen we het toe! Samen bouwen we aan een duurzame en veerkrachtige museumsector.
-
Digitalisering en verduurzaming vormen twee van de grootste maatschappelijke en economische veranderingen van deze tijd en bieden kansen voor een welvarende, innovatieve en duurzame economie en samenleving. Deze twin transitions kunnen elkaar versterken maar vinden elkaar nog te weinig. Daarom geeft dit actieplan van het kabinet invulling aan de motie van het lid Kathmann over een integraal plan voor duurzame digitalisering.
-
De Duurzaamheidsladder Evenementen (DLE) is een hulpmiddel om evenementen duurzaam en inclusief te maken. Deze eerste versie is ontwikkeld door Green Events Nederland, samen met (kennis) partners.
-
Is jouw museum klaar voor een duurzame toekomst? Op deze menukaart vind je inspiratie voor het verduurzamen van jouw museumgebouw en bijgebouwen. Bekijk en vergelijk alle mogelijkheden.
-
De Toolkit Duurzaam Erfgoed biedt zicht op technieken, materialen en inzichten omtrent verantwoorde duurzaamheidsmaatregelen bij beschermde monumenten. Een handig keuzemenu leidt tot een concrete handleiding per situatie.
-
Alles wat je moet weten om GROENN te worden. Kies een thema en vind daar artikelen, tools, tips & leveranciers die bijdragen aan de verduurzaming van evenementen.
Verdieping
Interview Tom Jaspers, MuseumGoed
In deze reeks spreken we met inspirerende mensen en organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid in de museumsector. Dit keer: Tom Jaspers, medeoprichter van MuseumGoed. Vanuit zijn frustratie over verspilling in de culturele sector bouwde hij aan een initiatief dat musea helpt slimmer, efficiënter en duurzamer met tentoonstellingsmateriaal om te gaan.
Interview Inge van Rooij, Museon Omniversum
In deze reeks spreken we met inspirerende mensen en organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid in de museumsector. Dit keer: Inge van Rooij, werkzaam bij Museon Omniversum. Zij onderzoekt hoe musea bezoekers niet alleen kunnen informeren, maar ook daadwerkelijk kunnen activeren tot duurzamer gedrag.
Interview Fashion for Good
In deze reeks spreken we met inspirerende mensen en organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid in de museumsector en die een bijdrage leveren aan ACTIE als Cultuur. In het tweede interview gaan we in gesprek met oud medewerkers van het onlangs gesloten museum Fashion for Good. Hester Mauduit, Alyxandra Westwood en Sophie van Duren vertellen over het museum dat in 2018 haar deuren opende als interactieve experience en het publiek én de sector, ook na de sluitingsdatum, blijft inspireren om duurzame keuzes te maken.
Tips
Ontdek hier diverse tips om direct te implementeren, verder in te verdiepen of gewoonweg kennis van te nemen!
-
Deb.nl helpt leden van de Museumvereniging kosteloos met het nemen van energiebesparende maatregelen én te voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Wat kàn en wat móet is per museum anders. Ook als je niet aan de energiebesparingsplicht dient te voldoen, is energie besparen natuurlijk wél verstandig. Met ruim 150 kansen voor (energie)besparingsmaatregelen biedt deb.nl praktische ondersteuning en inzichten om concreet werk te maken van energiebesparing.
-
Het is een gegeven dat je als museum veel energie verbruikt. Hoe kun je dit zoveel mogelijk beperken en zo duurzaam mogelijk aanpakken? DYSECO heeft een whitepaper uitgewerkt om een optimaal klimaat in je museum te realiseren met minder energie.
-
De stijgende energieprijzen raken ons allemaal: dus ook musea. Daarom is het verstandig om je energiezaken eens grondig onder de loep te nemen. EnergieLive biedt leden van de Museumvereniging toegang tot Het Cultuurcollectief, en is beschikbaar om je energiedossier vrijblijvend te evalueren.
Meer te weten komen? Neem contact op met Gitte Vervoorn. Zij is te bereiken via info@energielive.nl en 020-7163517.
-
In onze kennisbank houden we een overzicht bij van alle belangrijke wet- en regelgeving voor musea op het gebied van duurzaamheid.
-
De monumentensector wil verduurzamen en daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. De verduurzaming van monumenten is niet alleen noodzakelijk om de klimaatdoelstellingen te halen, maar is ook essentieel om het gebruik en daarmee de instandhouding van monumenten, ook bij toenemende energiekosten, in de toekomst aantrekkelijk te houden.
Op deze site is te lezen wat de deelnemers aan de Routekaart bedenken, organiseren of onderzoeken om de verduurzaming van monumenten te bevorderen.
-
Montreal Biosphère (Canada’s grootste wetenschapsmuseum) heeft 10.000 bezoekers in een jaar tijd bevraagd naar hun interesse in het duurzaamheidsvraagstuk. Wat willen bezoekers wel en niet horen? Het museum deelt de learnings via ICOM.
Podcasts
Publicaties
Kennisdelen en samenwerken: key ingredients voor een groene transitie. Ontdek hier recente publicaties om je in te verdiepen en je kennis bij te spijkeren.
-
Hoe duurzaamheid als onderdeel van de dagelijkse praktijk wordt ingezet binnen de culturele en creatieve sector laten deze voorbeelden zien. Wat kun je lezen in deze publicatie: hoe je met beperkte middelen tóch impact maakt, dat samenwerking de sleutel is en dat duurzaamheid geen bijzaak hoeft te zijn, maar een krachtig onderdeel van je organisatie.
Twee leden van de Museumvereniging komen ook aan het woord: Van Abbemuseum en Fries Museum.
-
Onderzoek van Maarten Kolk dat ten doel heeft om het bestaande systeem te bevragen, inzicht te krijgen in welke factoren bij de verschillende partijen een positieve of negatieve invloed hebben op verduurzaming, en om uitgangspunten op te stellen die in de toekomst als hulpmiddel kunnen dienen om duurzame ontwerpprincipes te ontwikkelen.
-
De Boekmanstichting en DutchCulture lanceerden de internationale publicatie Towards Sustainable Arts – Global Edition. Deze Engelstalige editie onderzoekt de rol van kunst en cultuur in de wereldwijde klimaattransitie en is gratis te downloaden. Met casestudy’s uit acht landen en thema’s als beleid, bewustwording en artistieke oplossingen is het een waardevolle bron voor cultuur, beleid en onderzoek.
-
Platform Klimaat en Erfgoed interviewde zes erfgoedexperts over de gevolgen van klimaatverandering voor erfgoed, en vervolgens gebundeld in een publicatie met een voorwoord van het Climate Heritage Network.
De inhoud toont hoe experts uit het Nederlandse erfgoedveld én op Europees niveau zich verhouden tot klimaatverandering. Ze maken zich zorgen, maar zijn soms ook optimistisch en zoeken oplossingen. De experts vertellen over hun persoonlijke drijfveren en hun zoektocht naar een nieuwe omgang met erfgoed in een veranderend klimaat.
-
Twee op de drie ondervraagde Nederlanders vindt dat de culturele sector duurzamer moet worden. Dit blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van de Boekmanstichting. Het rapport Public Perceptions of Dutch Cultural Institutions laat zien wat mensen belangrijk vinden aan de culturele sector en welke rol de sector in verduurzaming moet spelen.
-
Hoe ziet een ‘ideale’ groene kunstsector eruit? Hoe kunnen we een gezamenlijk groen cultuurbeleid creëren om een holistisch standpunt te bereiken over de essentiële intersectie tussen eerlijkheid, klimaatrechtvaardigheid en gelijkheid? Het International network for contemporary performing arts bracht een rapport uit met hun visie op deze vraagstukken.
-
De laatste editie van Museum International nummer brengt een scala aan interpretaties en antwoorden samen en erkent dat duurzaamheid een multidimensionaal en vaak betwist begrip is. Dit dubbele nummer biedt een momentopname van de innovatieve denkwijzen, ervaringen en praktijken die de gemoederen bezighouden van academici, vakmensen, managers en gastgemeenschappen van musea.
Agenda
Binnenklimaat in de praktijk
Als erfgoedinstelling ben je altijd bezig met het comfort van je historische gebouw, je collectie en soms ook je bezoekers. Het binnenklimaat staat daarin centraal. In deze cursus leer je precies hoe het binnenklimaat in jouw gebouw tot stand komt, waar je risico’s loopt en welke klimatiseringsstrategie het best bij jou past.
Bijeenkomst Museumnetwerk Presentatie & Educatie: Milieuvriendelijk & Circulair Tentoonstellen
Op 25 november van 13.00 tot 17.00 uur organiseert het Museumnetwerk Presentatie & Educatie in Het Nieuwe Instituut te Rotterdam een inspirerende middag over het maken van duurzame tentoonstellingen. We richten ons vooral op de praktische kant: welke materialen zijn écht geschikt om mee te bouwen, plakken of verven? Hoe kun je als sparringpartner van de vormgever concreet bijdragen aan een duurzame aanpak?